و بمعنى دوم حكيم ازرقى گويد : بيت ايا شهى كه ز بيم تو شير شادروان * ز دست خويش بدندان برون كند چنگال و نيز چنگالى كه از نان و روغن و شيرينى سازند چنان كه « 1 » بسحاق گويد : بيت اين زمان در چنگ چنگالم اسير * مىخورم مالش زهر برنا و پير و ديگر بمعنى هدف آمده در تحفه . و شمس فخرى مؤيد اين معنى فرمايد : بيت ز تير حادثه اجرام را غرض تن اوست * كه چشم مست گشا نيست جز سوى چنگال اما در نسخهء وفائى خنگال [ بخاء ] به اين معنى آمده . و در مؤيد الفضلا چنگال را بمعنى باريك ميان نيز آورده . چال - مرغى است آبى به قدر زاغ كه گوشت بط « 1 » و بطعم گوشت باشد . مثالش شمس فخرى فرمايد : بيت يگانه خسرو خسرو نشان كه از عدلش * رود بپرسش ، شاهين بخانهء بط و چال و آن را بتركى قشقلداق گويند و بمعنى مغاك « 21 » نيز آمده و مثال اين معنى حكيم اوحدى گويد : بيت گله در چول و غله اندر چال « 2 » * نتوان داشت چله اندر چال و ديگر بمعنى دو مويه باشد كه به عربى كهل گويند . و در فرهنگ بمعنى اسبى كه موى او سرخ و سپيد و درهم باشد آمده . اخسيكتى گويد : بيت در سر گرفته با نقط « 3 » كلك ابرشت * گلگون آسمان هوس چال و ابرشى و نزارى قهستانى نيز گويد : بيت فلك ياد رستم كند هر زمان « 4 » چو بر چال « 5 » سامت ببيند سوار و بمعنى گر و قمار و آشيان « 6 » مرغان و نام مرغى نيز باشد كه بزرگترش را خرچال گويند و كوچكتر را چال گويند . و ديگر نام قريه‌اى از قرى قزوين باشد . چشم‌آغيل و چشم‌آغل - « 7 » هر دو بگوشهء چشم نظر كردن باشد از روى خشم و غضب « 22 » . حكاك گويد : بيت نرمك او را سلام كردم دوش * كرد سويم نظر بچشم‌آغيل

--> ( 1 ) اصل : چنانچه . ( 2 ) « الف » : حال . ( 3 ) « ن » : لفظ . ( متن از ديوان اخسيكتى است . ) ( 4 ) « س » : حال . ( 5 ) « س » : آشيانه . ( 6 ) اين لغت و شرح آن از « غ » است ( 7 ) و در « ب » نيز بدون شاهد آمده است . ( 21 ) در برهان معنى گوو مغاكى كه زائد بر دو گز نباشد و گوى كه جولاهگان پاى خود در آن آويزند و بمعنى كبك درى نيز هست گويد كه به زبان علمى اهل هند ( يعنى سنكريت ) هر چهار كرده يك چال است و هر دو كرده يك فرسنگ پس چالى دو فرسنگ باشد و به زبان متعارف اهل هند بمعنى رفتار و امر برفتن است . ( 22 ) در برهان بمعنى نگاه كننده نيز هست .